Đợt nâng cấp London Hard Fork của Ethereum là gì?

Các ý chính

• Bản nâng cấp London hard fork được triển khai vào tháng 8 năm 2021 và mang lại hai thay đổi trọng yếu: áp dụng cơ chế mới quản lý phí gas cũng như trì hoãn "quả bom thời gian" khai thác trên Ethereum.

• Bản cập nhật này giúp quy trình gửi giao dịch trở nên đơn giản, minh bạch hơn, đặc biệt vào những thời điểm mạng lưới hoạt động cao điểm.

• Đồng thời, bản nâng cấp này đặt nền móng cho sự kiện The Merge vào năm 2022, khi Ethereum chính thức chuyển đổi sang cơ chế Proof of Stake.

Giới thiệu

London hard fork của Ethereum, ra mắt vào tháng 8 năm 2021, nối tiếp bản nâng cấp Berlin đầu năm. Bản nâng cấp này mang đến những thay đổi quan trọng cho hệ thống phí giao dịch cùng lịch trình độ khó khối, đóng vai trò chuẩn bị cho việc chuyển đổi mạng lưới từ Proof of Work (PoW) sang Proof of Stake (PoS).

Bản cập nhật từng gây nhiều tranh cãi vì đánh dấu sự thay đổi căn bản trong cách người dùng tương tác với Ethereum cũng như cách thợ đào kiếm thu nhập. Dù hiệu ứng ban đầu chưa rõ ràng, London hard fork đã trở thành nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang PoS của Ethereum, hoàn tất qua sự kiện The Merge vào tháng 9 năm 2022.

Bản cập nhật Ethereum London đã thay đổi điều gì?

Bản nâng cấp London là một đợt hard fork tích hợp nhiều Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP), trong đó có hai đề xuất nổi bật:

• EIP-1559: Tái thiết kế cơ chế phí giao dịch của Ethereum bằng mô hình phí cơ bản cùng cơ chế đốt phí.

• EIP-3238: Tạm hoãn "quả bom độ khó", tạo thêm thời gian cho Ethereum chuyển sang Proof of Stake.

Các đề xuất này thuộc chiến lược chuyển đổi tổng thể khi mạng lưới hướng tới The Merge, còn gọi là giai đoạn chuyển đổi sang Proof of Stake.

EIP là gì?

Đề xuất Cải tiến Ethereum (EIP) là các đặc tả kỹ thuật về các tính năng mới cho blockchain Ethereum. Các nhà phát triển xây dựng đề xuất cùng với đóng góp từ cộng đồng. Bất kỳ ai cũng có thể soạn thảo EIP và gửi lên để thảo luận trước khi được cộng đồng thông qua.

Mỗi EIP đều tuân theo hướng dẫn của EIP-1:

"EIP phải cung cấp đặc tả kỹ thuật ngắn gọn về tính năng và lý do đề xuất. Tác giả EIP chịu trách nhiệm xây dựng sự đồng thuận trong cộng đồng và ghi nhận các ý kiến phản biện."

Tác giả EIP cần trải qua quy trình phê duyệt bao gồm rà soát ngang hàng và các bản dự thảo. Khi cộng đồng nhất trí, đề xuất sẽ được tích hợp vào bản phát hành chính thức.

EIP-1559 là gì?

EIP-1559 đã thay đổi cách người dùng thanh toán phí gas trên mạng Ethereum. Đề xuất này do đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, cùng nhóm phát triển xây dựng.

Trước EIP-1559, người dùng phải tự đặt giá để được ghi giao dịch vào khối, dẫn đến tình trạng trả phí cao hoặc giao dịch bị kẹt, nhất là khi mạng lưới tắc nghẽn.

Chẳng hạn, khi phí mạng ở mức 20 USD, việc gửi giao dịch giá trị thấp hơn trở nên không hợp lý. Phí gas cao khiến mạng lưới kém thu hút với người mới và các giao dịch nhỏ.

EIP-1559 đề xuất cơ chế định giá mới với phí cơ bản cho từng khối. Phí này được đốt vĩnh viễn, giảm tổng cung ether và tạo áp lực giảm phát cho tiền mã hóa này.

Phí cơ bản thay đổi theo từng khối dựa trên nhu cầu mạng. Nếu khối vượt 50% dung lượng, phí cơ bản sẽ tăng và ngược lại. Cơ chế này hướng đến trạng thái cân bằng, phần lớn các khối chỉ đầy một nửa.

Người dùng vẫn được cộng thêm phí ưu tiên để giao dịch được xử lý nhanh hơn. Tuy nhiên, nhờ mô hình phí cơ bản, việc ước lượng phí gas trở nên dự đoán dễ dàng và thân thiện hơn trên hầu hết ví và ứng dụng phi tập trung.

EIP-3238 là gì?

EIP-3238, được triển khai trong bản nâng cấp London, đã tạm hoãn "quả bom độ khó" của Ethereum – cơ chế khiến việc khai thác Proof of Work (PoW) ngày càng phức tạp theo thời gian. Mục tiêu của "quả bom độ khó" là thúc đẩy mạng lưới chuyển đổi sang Proof of Stake (PoS) bằng cách khiến PoW không còn khả thi.

Trong năm 2021, khi The Merge chưa hoàn tất, các nhà phát triển đã sử dụng EIP-3238 để trì hoãn "quả bom", tránh ảnh hưởng tiêu cực đến mạng lưới. Nhờ vậy, Ethereum có thêm thời gian để hoàn thiện nâng cấp PoS, triển khai thành công qua The Merge vào tháng 9 năm 2022.

Hiện tại, Ethereum đã vận hành hoàn toàn theo cơ chế Proof of Stake, quả bom độ khó chỉ còn là tính năng lịch sử.

Phản ứng của cộng đồng Ethereum

Bản nâng cấp London từng gây tranh cãi lớn vào thời điểm triển khai. Thợ đào lo lắng thất thu do đốt phí cơ bản, trong khi phần lớn người dùng ủng hộ sự ổn định phí. Ngoài ra, còn có mối quan ngại về nguy cơ tập trung hóa khi chỉ các nhóm khai thác lớn mới duy trì được lợi nhuận.

Tuy nhiên, sau khi Ethereum chuyển đổi hoàn toàn sang Proof of Stake, hoạt động khai thác không còn tồn tại trên mạng lưới và các lo ngại này dần không còn ý nghĩa. Tác động giảm phát của EIP-1559 tiếp tục thể hiện, với hàng triệu ETH bị đốt vĩnh viễn qua phí giao dịch.

Bản cập nhật London mang lại gì cho người dùng?

Trước đây, tương tự như Bitcoin, cơ chế cũ hoạt động theo mô hình đấu giá: trả phí càng cao, giao dịch càng nhanh được thợ đào xác nhận. Sau bản nâng cấp London, người dùng không cần tự chọn mức phí gas khi gửi giao dịch Ethereum nữa.

Bây giờ, người dùng trả phí cơ bản (được đốt khỏi nguồn cung vĩnh viễn) và có thể cộng thêm phí ưu tiên để thúc đẩy trình xác thực xử lý giao dịch nhanh hơn.

Tuy vậy, phí cơ bản có thể thay đổi giữa lúc gửi giao dịch và khi ghi vào khối. Để hạn chế rủi ro chi phí phát sinh, người dùng có thể đặt giới hạn phí tối đa. Nếu trình xác thực ghi giao dịch vào khối với phí cơ bản thấp hơn giới hạn này, mạng sẽ hoàn lại phần chênh lệch.

Kết luận

London hard fork là cột mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của Ethereum, mở đường cho chuyển đổi lớn sang Proof of Stake vào năm 2022. Các thay đổi từ EIP-1559 và EIP-3238 đã căn bản thay đổi cơ chế phí giao dịch, thúc đẩy Ethereum rời xa mô hình khai thác tiêu hao năng lượng. Những cải tiến này tiếp tục định hình cách mạng lưới vận hành, giúp Ethereum bền vững, ổn định và thân thiện hơn với hàng triệu người dùng trên toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

Ethereum London Hard Fork là gì và diễn ra khi nào?

Ethereum London Hard Fork được triển khai ở khối 12.965.000 vào tháng 8 năm 2021. Đợt nâng cấp này tích hợp EIP-1559 với cơ chế phí cơ bản và đốt phí giao dịch, thay đổi nền tảng cấu trúc phí của Ethereum.

EIP-1559 là gì và đã thay đổi phí giao dịch Ethereum ra sao?

EIP-1559 đã cải tiến hệ thống phí của Ethereum, khiến phí giao dịch dễ dự đoán và ít biến động hơn. Đề xuất này tích hợp phí cơ bản bị đốt, tạo ra cơ chế giảm phát, đồng thời nâng cao hiệu quả xử lý giao dịch và trải nghiệm người dùng.

London Hard Fork ảnh hưởng gì đến thợ đào và phần thưởng khai thác Ethereum?

London Hard Fork triển khai EIP-1559, làm giảm thu nhập của thợ đào do phí giao dịch bị đốt thay vì trả cho thợ đào. Thợ đào chỉ nhận phần thưởng khối 2 ETH, khiến lợi nhuận khai thác giảm mạnh.

Sự khác biệt giữa Ethereum trước và sau bản nâng cấp London là gì?

Bản nâng cấp London đưa vào EIP-1559, thay thế hệ thống đấu giá phí gas bằng cơ chế phí cơ bản. Một phần phí giao dịch hiện bị đốt, góp phần giảm nguồn cung ETH và làm phí gas ổn định, hiệu quả hơn.

London Hard Fork tác động gì đến kinh tế học và nguồn cung ETH?

London Hard Fork triển khai EIP-1559, đốt một phần phí giao dịch ETH, giảm nguồn cung ETH theo thời gian và khiến ETH mang tính giảm phát, gia tăng tiềm năng khan hiếm cùng giá trị.

London Hard Fork mang lại lợi ích gì cho người dùng Ethereum?

London Hard Fork áp dụng EIP-1559, giúp phí giao dịch dễ dự đoán, giảm biến động phí gas. Người dùng được hưởng môi trường phí ổn định và hiệu quả hơn trên Ethereum.