Gần đây trò chuyện với vài người bạn mới phát hiện ra, nhiều người vẫn còn khá mơ hồ về việc chốt lời và cắt lỗ, thực ra cái này nói đơn giản chính là cơ chế tự bảo vệ bản thân trong giao dịch.

Khi mới bắt đầu giao dịch, tôi đã từng mắc phải sai lầm, nhìn giá coin liên tục tăng, nghĩ rằng chờ thêm chút nữa chắc chắn sẽ còn cao hơn, kết quả không ngờ một cú đảo chiều đã cuốn hết tất cả, số tiền lời ban đầu biến thành lỗ trong chớp mắt. Lúc đó mới thực sự hiểu ra, chốt lời và cắt lỗ không phải là tùy chọn, mà là điều bắt buộc.

Nói ngắn gọn, chốt lời là khi bạn đạt được lợi nhuận mục tiêu thì bán ra, đảm bảo tiền đã thực sự vào túi. Cắt lỗ thì ngược lại, khi thua lỗ đến mức chấp nhận được thì thoát ra, tránh thua lỗ ngày càng nhiều. Nhiều người gặp vấn đề là đã đặt ra nhưng không thực hiện, hoặc không rõ ràng về mức giới hạn của mình ở đâu.

Cuối cùng, mục đích cốt lõi của chốt lời và cắt lỗ chính là quản lý rủi ro. Bạn cần tự hỏi bản thân vài câu hỏi: Tôi tối đa có thể thua bao nhiêu? Lợi nhuận tôi hài lòng là bao nhiêu? Những câu trả lời này quyết định mức giá chốt lời và cắt lỗ của bạn. Có người tham khảo các mức hỗ trợ kháng cự, có người xem đường trung bình, nhưng tôi nghĩ phương pháp thực tế nhất chính là — thua đến mức cảm thấy đau lòng thì cắt lỗ, đạt lợi nhuận đủ làm bạn hài lòng thì chốt lời.

Ở đây có một khái niệm quan trọng gọi là tỷ lệ lợi nhuận rủi ro. Ví dụ, nếu tôi dự đoán một giao dịch có 80% khả năng kiếm 10%, nhưng có 20% khả năng thua 30%, thì kỳ vọng là dương (80×10 > 20×30), nên đáng để vào. Đó là lý do tại sao phải đặt sẵn chốt lời và cắt lỗ trước khi vào — nó giúp bạn đánh giá xem giao dịch này có đáng làm hay không.

Trong thực tế, giả sử tôi mua vào với giá 1.000, mong muốn lời 200, thì mức chốt lời sẽ đặt tại 1.200. Nhưng cắt lỗ thì khác, vì nếu hiện tại giá thị trường là 1.000, đặt lệnh bán tại 900 sẽ lập tức khớp. Vì vậy cần dùng cơ chế giá kích hoạt — đặt giá kích hoạt 900, giá cắt lỗ 890, khi thị trường chạm 900 thì hệ thống mới tạo lệnh bán tại 890, như vậy sẽ không bị quét sạch ngay lập tức.

Sau này tôi còn học được một kỹ thuật nâng cao gọi là theo dõi chốt lời và cắt lỗ, rất hữu dụng. Ví dụ tôi đặt theo dõi cắt lỗ -200, khi giá coin từ 1.000 tăng lên 2.000, mức cắt lỗ sẽ tự động theo lên thành 1.800. Ưu điểm của cách này là nếu sau đó giá giảm về 1.800, tôi dù đã thoát lệnh cắt lỗ, nhưng đã kiếm được 800, không bị mắc kẹt ở con số cố định. Nó giống như đang bảo vệ lợi nhuận lướt sóng của bạn, đồng thời vẫn tham gia được vào đà tăng tiếp theo.

Hiện tại hầu hết các nền tảng giao dịch đều tích hợp sẵn chức năng chốt lời và cắt lỗ, giúp tiết kiệm công sức theo dõi liên tục. Hệ thống sẽ tự động thực hiện, hoàn toàn tránh được ảnh hưởng cảm xúc con người. Bản thân tôi tiến bộ rõ rệt nhất chính là sau khi có chốt lời và cắt lỗ, không còn hoang mang vì biến động giá, giao dịch trở nên lý trí hơn nhiều.

Thành thật mà nói, giá trị lớn nhất của chốt lời và cắt lỗ không chỉ là bảo vệ vốn, mà còn giúp ổn định tâm lý giao dịch của bạn. Khi bạn biết mức thua lỗ có giới hạn, lợi nhuận có mục tiêu, sẽ không bị thị trường làm hoảng loạn. Thực hành lâu dài, bạn cũng sẽ rõ ràng hơn về chiến lược của mình có hiệu quả hay không. Nếu cứ mãi thua lỗ, thì phải suy nghĩ nghiêm túc xem có nên điều chỉnh chiến lược hay không.

Hiện tại, tôi khuyên bạn dù là người mới hay đã có kinh nghiệm, chốt lời và cắt lỗ đều nên là tiêu chuẩn cho mỗi giao dịch. Thay vì hối tiếc vì chưa kiếm được nhiều hơn, hoặc mất sạch vốn, hãy tập trung rèn luyện kỹ năng cơ bản, để chốt lời và cắt lỗ trở thành thói quen trong giao dịch của bạn.