Tác giả: Kyle Samani, Đồng sáng lập Multicoin
Biên dịch: Azuma, Odaily Planet Daily
Lời người biên tập: Người đàn ông nổi tiếng nhất với việc gọi lệnh Solana, trước đây từng rút lui khỏi giới crypto một cách ồn ào, Kyle Samani, cựu đồng sáng lập của Multicoin Capital, đã trở lại!
Tối qua, Kyle Samani đã đăng một bài viết dài trên tài khoản X cá nhân của mình. Trong bài viết, Kyle Samani tiếp tục thể hiện khả năng kích động của mình qua cách gọi lệnh (không mang nghĩa xấu) bằng cách khai thác điểm yếu của câu chuyện phi tập trung về “hiệu quả”, giải thích chi tiết cách mà PropAMM đang được Solana thúc đẩy có thể cân bằng hoặc vượt trội so với các mô hình tập trung truyền thống về mặt hiệu suất, chứng minh rằng PropAMM là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong cấu trúc thị trường vi mô trong những năm gần đây hoặc thậm chí hàng thập kỷ.
Dưới đây là nội dung nguyên bản:
PropAMM là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong cấu trúc thị trường vi mô (market microstructure) trong những năm gần đây, thậm chí có thể là một trong những đổi mới quan trọng nhất trong hàng thập kỷ.
Để giúp mọi người hiểu rõ hơn về kết luận này, trước tiên hãy xem cách các nhà tạo lập thị trường (MM, Market Makers) trong các sàn giao dịch tập trung truyền thống (CEX) đưa ra báo giá như thế nào.
Các nhà tạo lập thị trường thường sẽ hợp tác vật lý với sàn giao dịch (co-location). Mỗi nhà tạo lập thị trường sẽ chạy thuật toán trên một máy chủ riêng và kết nối với một máy chủ khác qua cáp mạng có chiều dài cố định (ví dụ 50 mét), máy chủ này sẽ chạy hệ thống của sàn giao dịch.
Giữa nhà tạo lập thị trường và sàn giao dịch sẽ liên tục gửi đi một lượng lớn dữ liệu. Mỗi khi một nhà tạo lập thị trường gửi lệnh đến sàn giao dịch—dù là lệnh giới hạn, hủy lệnh hay lệnh thị trường—sàn giao dịch cần phải phát tán thông tin này tới tất cả các nhà tạo lập thị trường khác; sau đó các nhà tạo lập này sẽ dựa trên thông tin mới để gửi lại lệnh của mình; quá trình này lặp đi lặp lại vô hạn.
Dưới đây là một sơ đồ đơn giản minh họa.

Bây giờ, hãy xem cách hoạt động của PropAMM trên mạng chính của Solana.
Điểm tuyệt vời của PropAMM trên Solana là, blockchain trực tiếp “lưu trữ” các thuật toán của nhà tạo lập thị trường. Điều này có nghĩa là hệ thống không còn cần gửi đi hàng tỷ tin nhắn qua lại giữa nhà tạo lập và sàn giao dịch nữa, vì thuật toán tạo lập sẽ chạy trực tiếp trên cùng một phần cứng với sàn giao dịch.
Sơ đồ mới như sau. (Đúng vậy, chỉ cần blockchain Solana là đủ!)

Trong ngành công nghiệp tiền mã hóa, luôn tồn tại một quan điểm cũ rằng vì hệ thống phi tập trung cần giao tiếp giữa các node toàn cầu, nên nó chắc chắn sẽ chậm hơn hệ thống tập trung (có độ trễ cao hơn).
Nhưng nếu hiểu theo một cách khác, thuật toán được lưu trữ trên chuỗi thực ra có thể có độ trễ thấp hơn so với các sàn giao dịch trung tâm truyền thống của tài chính.
Tại sao lại như vậy? Lý do nằm ở chỗ, việc cập nhật giá của PropAMM chỉ liên quan đến việc điện di chuyển trong cùng một chip silicon vật lý. Ví dụ, nếu một lệnh thị trường trước đó làm thay đổi giá SOL-USD, thông tin này sẽ ngay lập tức hiển thị với tất cả các PropAMM và được dùng để định giá lệnh thị trường tiếp theo. Tất cả diễn ra trong cùng một chip silicon, không còn cần giao tiếp hai chiều giữa các máy chủ nữa.
Cần lưu ý rằng, PropAMM vẫn cần cập nhật oracle thường xuyên, nhưng điều này không phải là vấn đề, và nó không làm thay đổi các điểm chính tôi đã đề cập ở trên.
Điều quan trọng nhất vẫn là, khi sàn giao dịch—trong trường hợp này là blockchain Solana—trực tiếp lưu trữ thuật toán của PropAMM, thì việc định giá của nhà tạo lập thị trường sẽ diễn ra trong cùng một chip silicon vật lý theo thời gian thực.
PropAMM đã trở thành cơ chế chính để định giá SOL-USDC trên Solana, với spread hẹp hơn tất cả các sàn CEX lớn. Tôi dự đoán, cấu trúc thị trường này sẽ trở thành mô hình chủ đạo trong giao dịch trên chuỗi trong năm nay, bao gồm cả spot, hợp đồng vĩnh viễn (perps), thậm chí cả thị trường dự đoán.
Thách thức lớn nhất của PropAMM hiện nay là chưa thể đảm bảo taker (người mua) luôn có được thực thi giao dịch tốt nhất (best execution), vì:
· Tất cả các thuật toán của PropAMM đều không công khai (điều này hợp lý, vì các thuật toán tạo lập truyền thống cũng là riêng tư);
· Khi thực hiện routing giữa nhiều PropAMM, kết quả là không xác định được (non-deterministic).
Tuy nhiên, vấn đề này hoàn toàn có thể giải quyết. Tôi dự đoán trong năm nay, tất cả các nhóm tổng hợp liên quan sẽ ra mắt các giải pháp, như Jupiter và dFlow cho phần spot, và Phoenix cho phần hợp đồng.
Hiện tại, PropAMM vẫn chưa được tối ưu hóa đầy đủ và còn gặp nhiều hạn chế từ chính blockchain Solana. Trong năm nay, Solana sẽ ra mắt một loạt nâng cấp quan trọng, giúp cải thiện đáng kể hiệu năng của PropAMM, bao gồm:
Tăng giới hạn CU (đơn vị tính toán) cho mỗi giao dịch và quy mô giao dịch lớn hơn;
Tăng giới hạn CU cho mỗi block;
Alpenglow: giảm thời gian slot từ 400ms xuống còn 100–150ms;
DoubleZero: giảm độ trễ mạng toàn cầu;
Thực thi kiểm soát bởi ứng dụng (application-controlled execution);
Nhiều leader đồng thời (multiple concurrent leaders).
Nếu mà không có các nâng cấp này, thì PropAMM trên mạng chính của Solana đã có thể cung cấp báo giá hẹp hơn tất cả các sàn CEX rồi, thì khi các nâng cấp này dần được triển khai, hiệu suất của chúng sẽ còn mạnh mẽ hơn nữa.
Liên quan: “Nhà đầu tư crypto xuất sắc nhất mọi thời đại” Kyle Samani chuyển hướng, như một hình ảnh phản chiếu của chính mình cách đây mười năm