Tác giả: Jae, PANews
Trong bối cảnh bản đồ tài chính toàn cầu ngày nay, tòa tháp Babel cũ của hệ thống thanh toán truyền thống đang rung chuyển dữ dội trước sức mạnh của các lực lượng mới.
Ngày 10 tháng 3, cổ phiếu của Circle vượt mốc 110 USD, gấp đôi so với mức thấp trong năm, sau đà phục hồi là sự tái cấu trúc định giá của thị trường vốn đối với mô hình kinh doanh “phát hành stablecoin”.
Từ giá cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York, đến dòng chảy hàng nghìn tỷ USD trên chuỗi, rồi đến các khoản thanh toán nhỏ lẻ giữa các AI Agents, khi mọi người còn đang chê tiền mã hóa thiếu sáng tạo, đuổi theo làn sóng AI, thì Circle đã âm thầm hoàn tất việc định vị chính xác giữa quyền bá chủ mạng lưới thanh toán và chủ quyền tiền tệ của Agent.
Cổ phiếu tăng gấp đôi, khủng hoảng địa chính trị lại trở thành đòn bẩy
Chưa đầy chín tháng, Circle đã hoàn thành IPO, bước vào thị trường vốn chính thống như một lễ trưởng thành, và trải qua thử thách “tái sinh” của cổ phiếu.
Trong cơn sốt đầu tư ban đầu khi mới niêm yết, Circle, với tư cách là cổ phiếu stablecoin đầu tiên, đã nhanh chóng tăng từ mức phát hành 31 USD lên 260 USD, rồi sau đó giảm về mức thấp khoảng 50 USD. Sau giai đoạn đau đớn, cổ phiếu Circle lại bứt phá, vượt qua mốc 110 USD.
Circle thể hiện sự chuyển đổi từ “tăng trưởng dựa trên đầu cơ” sang “tăng trưởng dựa trên hiệu quả hoạt động”. Báo cáo tài chính công bố tháng 2 chính là điểm ngoặt. Trong tài khóa 2025, tổng doanh thu của Circle đạt 2,7 tỷ USD, tăng 64% so với cùng kỳ. Riêng quý 4 năm 2025, doanh thu đã đạt 770 triệu USD, tăng 77%, vượt xa dự đoán của thị trường.
Trong báo cáo tài chính có một chi tiết đáng chú ý: khoản lỗ ròng 70 triệu USD trong tài khóa 2025 chủ yếu do ảnh hưởng của khoản chi trả cổ phần thưởng trị giá 424 triệu USD liên quan đến IPO.
Loại bỏ khoản mục phi tiền mặt một lần này, khả năng sinh lời của Circle sẽ được cải thiện rõ rệt, lợi nhuận ròng quý 4 đạt 133 triệu USD mới là bản chất thực sự, tăng trưởng rõ rệt.
Circle đang thể hiện hiệu ứng đòn bẩy vận hành điển hình của các tập đoàn fintech lớn: quy mô lưu hành càng lớn, chi phí biên càng thấp, lợi nhuận càng dồi dào.
Chính trị toàn cầu phức tạp cũng vô tình mang lại lợi ích cho các nhà phát hành stablecoin. Kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ, giá dầu Brent đã tăng khoảng 15% trong vòng một tuần, kỳ vọng lạm phát trở lại này làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất, trong khi việc duy trì lãi suất cao tạo điều kiện thuận lợi cho Circle, vốn chủ yếu dựa vào lợi tức trái phiếu chính phủ để sinh lời.
Nhà phân tích Dan Dolev của Ngân hàng Mizuho nhận định, áp lực lạm phát do giá dầu tăng sẽ khiến Fed hoãn cắt giảm lãi suất. Dữ liệu của CME FedWatch cho thấy xác suất thị trường dự đoán Fed không giảm lãi suất trong năm 2026 đã tăng từ 79,9% lên 97,3% chỉ trong vòng một tháng.
Đối với các doanh nghiệp bình thường, lãi suất cao đồng nghĩa với chi phí vay vốn cao hơn, nhưng đối với Circle, lãi suất cao lại mang lại lợi nhuận dự trữ cao hơn. Miễn là lãi suất duy trì ở mức cao, thu nhập chênh lệch lãi của Circle sẽ giữ ở mức đáng kể.
Hiện tại, lượng USDC lưu hành đã đạt 753 tỷ USD, tăng 72% so với cùng kỳ quý trước. Ngay cả biến động nhỏ về chênh lệch lãi suất cũng có thể tạo ra hiệu ứng đòn bẩy lớn đối với lợi nhuận ròng của Circle.
Môi trường lãi suất “cao hơn và kéo dài hơn” này đã nâng cao hệ số định giá của Circle, vượt xa biến động doanh thu ngắn hạn.
Điều đáng chú ý là, đợt tăng giá gần đây về cơ bản còn phản ánh sự công nhận về “giá trị công nghệ thanh toán của Circle”. Khối lượng giao dịch trên chuỗi của USDC trong quý 4 năm ngoái tăng vọt lên 11,9 nghìn tỷ USD, tăng 247% so với cùng kỳ.
Vì vậy, ngoài việc là một “quỹ quản lý tài sản sinh lợi chênh lệch lãi”, Circle còn là một mạng lưới công nghệ thanh toán có thể xử lý hơn 10 nghìn tỷ USD giao dịch mỗi quý, đủ sức đe dọa các ông lớn trong lĩnh vực thanh toán truyền thống.
Tất nhiên, thái độ của thị trường vốn không phải không còn dè dặt. Dù cổ phiếu tăng mạnh, các lãnh đạo của Circle trong 90 ngày qua đã bán ra tổng cộng hơn 47 triệu USD, như một bóng mây đen, phần nào ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.
USDC tháng vượt USDT về lượng chuyển khoản, diễn ra cuộc chuyển quyền
Tháng 2, thị trường stablecoin chứng kiến một thời khắc vượt mặt. Dữ liệu của Allium cho thấy, tổng lượng chuyển khoản hàng tháng của toàn thị trường đạt 1,8 nghìn tỷ USD, phá vỡ kỷ lục lịch sử.
Phía sau con số này, “tốc độ dòng vốn” thay đổi quyền lực còn đáng chú ý hơn cả vốn hóa thị trường.
Dù USDT vẫn giữ vị trí thống trị với vốn hóa 1.84 nghìn tỷ USD, nhưng USDC đã thực hiện một cú vượt mặt ngoạn mục về tốc độ dòng vốn. Trong tổng lượng chuyển khoản tháng 2, USDC xử lý khoảng 1,26 nghìn tỷ USD, chiếm gần 70%. Tốc độ dòng vốn quyết định ai mới là dòng chảy thực sự.
Xét về tính chất tiền tệ, USDT đang dần trở thành nơi lưu trữ giá trị, chủ yếu tập trung trong các tài khoản ký quỹ của các sàn giao dịch tập trung; còn USDC đang biến đổi thành phương tiện lưu thông, trong các hoạt động thanh toán tổ chức, thị trường dự đoán và thương mại.
Sự bùng nổ của Circle trong tháng 2 chủ yếu nhờ vào việc định vị hệ sinh thái của họ.
Việc tích hợp sâu với Visa chính là chất xúc tác. Thông qua việc giới thiệu USDC trong các quy trình thanh toán giữa các tổ chức chấp nhận thanh toán và phát hành thẻ, quy trình thanh toán truyền thống đã bỏ qua hệ thống ngân hàng phức tạp, đạt được thanh toán liên tục 24/7. Điều này có nghĩa là, ngay cả trong cuối tuần ngân hàng nghỉ, các khoản thanh toán của doanh nghiệp xuyên quốc gia vẫn có thể hoàn tất trên chuỗi bằng USDC, nâng cao đáng kể hiệu quả vốn.
Sự trỗi dậy đột phá của Polymarket cũng cung cấp bằng chứng cho nhu cầu trong các kịch bản tiền mã hóa nguyên bản. Là đồng tiền thanh toán chính, USDC đóng vai trò “tiền tệ chung” trong việc dự đoán các xu hướng lớn toàn cầu, từ đó tăng tốc độ quay vòng.
Ngoài ra, việc Circle thâm nhập các thị trường mới nổi như Mỹ Latin và châu Phi cũng bắt đầu có kết quả. Các doanh nghiệp địa phương ngày càng sử dụng USDC để phòng ngừa mất giá tiền tệ và thanh toán xuyên biên giới. Trong các khu vực này, stablecoin không còn là công cụ đầu cơ mà trở thành nhu cầu sinh tồn.
Loại bỏ điểm đau của micro-payments, USDC muốn trở thành “ngôn ngữ tài chính Agent”
Nếu 1,8 nghìn tỷ USD giao dịch hàng tháng thể hiện sự chấp nhận của xã hội đối với stablecoin, thì 140 triệu giao dịch AI Agent lại báo hiệu kỷ nguyên “tài chính Agent” đã đến gần.
Trong chín tháng qua, hơn 400.000 AI Agent có khả năng mua sắm đã thể hiện mức độ hoạt động thanh toán cực kỳ cao, trong đó 98,6% tổng giá trị giao dịch chọn USDC.
Tại sao lại là USDC?
Dữ liệu do Peter Schroeder, Giám đốc thị trường toàn cầu của Circle, trích dẫn cho thấy, trung bình mỗi giao dịch của AI Agent chỉ khoảng 0,31 USD. Khoản tiền nhỏ bé này hé lộ điểm đau cốt lõi của nền kinh tế Agent: micro-payments.
Khi thực hiện nhiệm vụ, AI Agent cần thanh toán phí API, thuê mướn tính toán, phí thu thập dữ liệu và các chi phí khác. Trong hệ thống ngân hàng hoặc thẻ tín dụng truyền thống, xử lý một giao dịch 0,31 USD có thể còn tốn phí cao hơn cả số tiền giao dịch. Cấu trúc chi phí đắt đỏ này khiến Agent khó có thể thanh toán qua các kênh truyền thống.
Tuy nhiên, lý do sâu xa khiến Agent chọn USDC không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là các thành phần công nghệ mà Circle cung cấp.
Circle cung cấp bộ công cụ lập trình cho phép nhà phát triển nhúng trực tiếp logic quản lý ví trong mã AI. Thông qua máy chủ giao thức mô hình (MCP), các nhà phát triển có thể để AI như Claude, Cursor hay Windsurf trực tiếp tạo ra các script gọi thanh toán USDC. Tính dễ phát triển này đã khiến USDC trở thành lựa chọn mặc định cho thanh toán Agent.
Giao thức chuyển chuỗi (CCTP) giải quyết vấn đề “một trăm mét cuối cùng”. Các Agent thường hoạt động trên các chuỗi Layer 2 hoặc chuỗi công suất cao như Base hoặc Solana, có chi phí chuyển USDC chưa đến một xu và hoàn tất trong vài giây. CCTP cho phép di chuyển thanh khoản không cảm giác giữa các chuỗi, đặc biệt quan trọng đối với các AI Agent cần thực hiện nhiều lần gọi chéo chuỗi.
Circle đang vượt qua “ngã tư vàng” của mình. Các yếu tố cơ bản nâng cao định giá, định vị hệ sinh thái thúc đẩy kỳ vọng tăng trưởng, còn thanh toán AI Agent mở ra thị trường mới đầy tiềm năng.
Trong thế giới đầy bất định này, kinh doanh tốt nhất chính là trở thành hạ tầng chắc chắn. Circle đang định vị quyền bá chủ mạng lưới thanh toán và chủ quyền tiền tệ của Agent tại giao điểm này, chuẩn bị in ra tờ tiền hợp pháp đầu tiên cho nền văn minh AI sắp tới, hình hài “ngân hàng trung ương của kỷ nguyên số” đã dần lộ diện.
