
Thứ Hai, khi xung đột quân sự Iran bước sang tuần thứ hai và tiếp tục leo thang, thị trường chứng khoán châu Á đã trải qua mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm. Chỉ số Nikkei 225 mở cửa đã giảm 6,2% xuống còn 52.166 điểm, chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 6,3%. Dầu thô WTI trong phiên châu Á đã tăng vọt lên mức 111 USD mỗi thùng, Brent gần chạm mức 110 USD, đều đạt mức cao nhất kể từ đầu năm 2022.
Làn sóng bán tháo tại thị trường chứng khoán châu Á chủ yếu ảnh hưởng nặng nề nhất đến Nhật Bản và Hàn Quốc, cả hai đều giảm hơn 6% trong ngày, trong khi chỉ số tổng thể TOPIX của Tokyo cũng giảm 4,3%. Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 1,6%, hợp đồng Nasdaq 100 giảm tạm thời 2%, dự báo các thị trường Mỹ và châu Âu sẽ tiếp tục chịu áp lực sau khi mở cửa.
Các nhà phân tích cho biết, đợt bán tháo này đã vượt ra ngoài phản ứng tâm lý ngắn hạn, mà phản ánh việc thị trường đang định giá lại hệ thống cho xung đột kéo dài. Khi Iran mở rộng các đòn tấn công tới các quốc gia lân cận Vịnh, nhà đầu tư bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng “xung đột nhanh chóng kết thúc”, chuyển sang định giá lại các tài sản trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung năng lượng lâu dài hơn.
Bối cảnh địa chính trị đã nhanh chóng xấu đi vào cuối tuần:
Iran mở rộng phạm vi tấn công: Chủ nhật, Qatar, Kuwait, Bahrain đều báo cáo bị tấn công bằng tên lửa và drone, mục tiêu của Iran đã mở rộng từ Israel đến toàn bộ khu vực Vịnh.
Mỹ rút nhân viên khỏi đại sứ quán: Mỹ ra lệnh rút nhân viên không cấp bách khỏi Saudi Arabia, cho thấy đánh giá của Mỹ về khả năng tình hình còn xấu đi.
Lãnh đạo tối cao mới lần đầu ra tay: Thứ Hai, Iran dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ tối cao mới, Ayatollah Mujeh Tabataba’i Khamenei, đã lần đầu tiên phóng tên lửa vào Israel, đánh dấu một vòng mới của lãnh đạo chính thức thể hiện lập trường cứng rắn bằng hành động quân sự.
Quan điểm cứng rắn của Trump: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, các đòn tấn công nhằm Iran sẽ tiếp tục cho đến khi họ “đầu hàng hoặc có khả năng sụp đổ hoàn toàn”.
Dòng vốn phản ánh rõ ràng mô hình khủng hoảng. Chỉ số USD (DXY) tăng 0,69% lên 99,67, tiếp tục xu hướng tăng giá do trú ẩn, các nhà phân tích cho biết, Mỹ vừa có vị thế trú ẩn vừa là quốc gia xuất khẩu năng lượng ròng, khiến đồng USD trở thành thị trường hưởng lợi lớn nhất trong đợt xung đột này.
Vàng bất thường giảm 2,2% xuống còn 5.056 USD/ounce — lý do nằm ở kỳ vọng lạm phát năng lượng đẩy lãi suất dài hạn tăng, lợi tức trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng 5 điểm cơ bản lên 4,19%, môi trường lãi suất cao làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lợi.
Tiền điện tử đồng loạt giảm theo, Bitcoin giảm 1,4% xuống còn 66.374 USD, Ethereum giảm 1,1% xuống còn 1.950 USD, theo đà bán tháo rủi ro chung. Đáng chú ý, tháng trước, số việc làm phi nông nghiệp của Mỹ giảm 92.000, mức giảm lớn nhất kể từ khi dịch bùng phát, trong bối cảnh lạm phát năng lượng tăng vọt đã làm rõ thêm mối lo ngại về “lạm phát trì trệ” — sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm lại và lạm phát cao sẽ tạo ra những thách thức phức tạp hơn trong định giá các tài sản.
Nguyên nhân chính là do hai lực lượng cộng hưởng: thứ nhất, giá dầu lần đầu vượt 100 USD kể từ năm 2022, làm tăng chi phí năng lượng, ảnh hưởng đến dự báo lợi nhuận doanh nghiệp; thứ hai, sau tuần thứ hai của xung đột quân sự Iran, lo ngại về khả năng đóng cửa dài hạn của eo biển Hormuz đã tăng mạnh, thúc đẩy các nhà đầu tư tổ chức nhanh chóng giảm thiểu rủi ro của các tài sản rủi ro chung.
Vàng giảm do kỳ vọng lạm phát năng lượng đẩy lãi suất dài hạn lên cao, lợi tức trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,19%. Là tài sản không sinh lợi, vàng bị ảnh hưởng tiêu cực bởi chi phí cơ hội tăng trong môi trường lãi suất cao, dòng vốn trú ẩn đã chuyển sang các tài sản sinh lãi như USD thay vì vàng.
Trong đợt này, cả Bitcoin và Ethereum đều giảm theo xu hướng rủi ro chung, không thể hiện đặc tính trú ẩn độc lập. Dòng vốn cho thấy, dưới áp lực địa chính trị cực đoan, USD vẫn là kênh trú ẩn ưu tiên của thị trường, còn tiền điện tử vẫn được xem là tài sản có Beta cao, không an toàn, cùng chịu áp lực với các cổ phiếu công nghệ.